Seksuele problematiek

Indien u last heeft van seksuele problematiek en hulp wenst, wordt u aangeraden deze hulp te zoeken bij een seksuoloog die geregistreerd is bij de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie, de NVVS. Via de website van de NVVS kunt u informatie vinden over seksuologische behandelingen en een geregistreerde seksuoloog bij u in de buurt vinden. Uw behandelaar bij Move for Motion is bij de NVVS geregistreerd als seksuoloog. Hieronder worden een aantal seksuele klachten beschreven, welke bij Move for Motion behandeld worden. Mocht de klacht die u heeft hieronder niet worden genoemd, kunt u contact opnemen om te kijken of Move for Motion u een behandeling kan bieden.

Wanneer de seksuele problematiek zich binnen een relatie voordoet, zal uw behandelaar bijna altijd vragen om uw partner bij de behandeling te betrekken. Vaak wordt dan ook naar uw relatie gekeken en de dynamiek die tussen u en uw partner speelt. Het betrekken van uw partner bij de therapie is geen voorwaarde, maar wordt vaak wel gevraagd omdat dit de behandeling ten goede kan komen. Indien de behandelaar het belangrijk vindt dat uw partner naar de behandelgesprekken meekomt, zal dit uiteraard eerst met u besproken worden.

Seksuele disfuncties

Onder de ‘seksuele disfuncties’ vallen verschillende soorten klachten, waarvan er hieronder een aantal kort worden genoemd.

Rutgers kenniscentrum seksualiteit, de voormalige Rutgers Stichting, heeft meerdere cliëntenfolders uitgebracht over seksuele disfuncties, welke verkrijgbaar zijn via hun website of via uw behandelaar.

  • Dyspareunie

We spreken van dyspareunie, ookwel ‘genitopelviene pijnstoornis‘ genoemd, wanneer er sprake is van pijn bij het vrijen. Dit komt het meest voor bij vrouwen, maar ook mannen kunnen pijnklachten ervaren bij het vrijen. Vaak ontstaan de klachten doordat iemand moeite heeft om te ontspannen en/of niet opgewonden genoeg is. Soms is een lichamelijke klacht de oorzaak van de pijn. Hierbij kan gedacht worden aan ontstekingen of infecties, een SOA, Lichen Sclerose, littekenweefsel na een bevalling, verzakking van de baarmoeder, e.d. Een veel voorkomende lichamelijke oorzaak van dyspareunie is Vulvair Vestibulitis Syndroom, ook wel VVS genoemd. Dit kenmerkt zich door een schrijnende pijn bij de ingang van de vagina, waarbij vaak rode of schrale plekjes te zien zijn.

Het is belangrijk een lichamelijke oorzaak van de pijnklacht uit te sluiten alvorens een seksuologische behandeling te starten. Het kan dan ook zijn dat uw behandelaar u eerst terug naar uw huisarts of rechtstreeks naar een gynaecoloog of uroloog verwijst.

  • Vaginisme

We spreken over vaginisme, ookwel ‘penetratiestoornis‘ genoemd, wanneer het niet of niet geheel lukt om een penis, vingers of tampon in de vagina in te brengen. Dit komt doordat de bekkenbodemspieren te gespannen zijn en de ingang van de vagina als het ware dicht drukken. De bekkenbodemspieren kunnen zich zo sterk aanspannen doordat iemand in zijn algemeenheid erg gespannen is, negatieve gedachten heeft over seks (bijvoorbeeld ‘seks is vies’, ‘seks hebben mag niet’) of een traumatische seksuele ervaring heeft gehad. Ook dyspareunie kan tot vaginisme leiden. Wanneer u pijn ervaart bij het vrijen, is de kans groot dat u op termijn angstig wordt voor een pijnlijke ervaring wanneer u wilt gaan vrijen. Door de angst worden de bekkenbodemspieren aangespannen en kan vaginisme ontstaan.

Voordat een seksuologische behandeling wordt opgestart is het belangrijk eerst een lichamelijke oorzaak uit te sluiten. Bij een seksuologische behandeling wordt vaak samen gewerkt met een zogenaamde bekkenbodemfysiotherapeut. Dit is een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in de bekkenbodemspieren en u kan leren deze spieren goed te ontspannen.

  • Erectieproblematiek

Er is sprake van een erectiestoornis, wanneer een man moeite heeft met het krijgen of houden van een erectie tot het einde van de seksuele activiteit. Ongeveer 15 procent van alle mannen ouder dan 18 jaar heeft erectieproblemen. Hoe ouder u wordt, hoe groter de kans is om erectieproblemen te krijgen. Erectieproblemen kunnen ontstaan door lichamelijke problemen of ziekten. Hierbij kan gedacht worden aan zenuwbeschadigingen na rug-, buik- of prostaatoperaties, hersenziekten of hersenbeschadigingen, suikerziekte, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, e.d. Ook het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals anti-depressiva, en alcohol en drugs kunnen tot erectieproblemen leiden.

Andere belangrijke oorzaken van erectieproblemen zijn psychische en relationele problemen. Wanneer mannen veel stress ervaren en er met hun gedachten niet bij zijn, lukt het niet altijd om een erectie te krijgen. Vaak blijkt dat mannen onzeker worden, wanneer het een keer niet lukt om een erectie te krijgen of te behouden. Bij de volgende keer dat zij willen vrijen, kunnen zij negatieve gedachten krijgen, zoals ‘wat zal mijn partner van mij vinden als het weer niet lukt?’ of ‘als het dit keer maar wel goed gaat!’. Omdat dit geen opwindende gedachten zijn, wordt het moeilijk een erectie te krijgen of zal de erectie afnemen.

In sommige gevallen kunnen middelen zoals Viagra of Cialis een uitkomst bieden. Vraag voor gebruik altijd eerst uw behandelend arts om advies.

  • Voortijdige ejaculatie en orgasmestoornis

Bij voortijdige ejaculatie, ook wel ‘ejaculatio praecox‘ genoemd, zien we dat de man eerder klaarkomt dan hij wil en hier last van heeft. Vaak komen mannen die last hebben van voortijdige ejaculatie voor, tijdens of kort na de penetratie klaar. Penetratie duurt meestal niet langer dan één of twee minuten en de man ervaart weinig tot geen controle over het klaarkomen. Soms kan een licht verdovende crème of medicatie uitkomst bieden. Uw huisarts of uroloog zou u hierover kunnen adviseren.

We spreken van een vertraagde ejaculatie wanneer het juist zeer moeizaam of niet lukt om klaar te komen, ondanks adequate stimulatie en voldoende seksuele opwinding. Bij vrouwen wordt deze klacht een ‘orgasmestoornis‘ genoemd. De meeste vrouwen komen zeer moeizaam of niet klaar tijdens penetratie. Zij hebben stimulatie van de clitoris nodig om tot een orgasme te kunnen komen. Wanneer het een vrouw niet lukt om klaar te komen tijdens penetratie, maar wel bij andere adequate seksuele stimulatie spreken we daarom niet van een orgasmestoornis.

  • Verminderd verlangen en seksverslaving

‘Veel’ en ‘weinig’ zijn relatieve begrippen en betekenen voor iedereen iets anders. Wanneer u eenmaal per week seks wil en uw partner wil eens per maand, dan zal uw partner wellicht zeggen dat u veel zin in seks heeft. Stel dat u een andere partner heeft die vier keer per week seks wil, dan zal deze partner wellicht zeggen dat u weinig zin in seks heeft. Uw therapeut zal over het algemeen geen uitspraak doen over wat veel of weinig zin in seks is. Wanneer u en uw partner tevreden zijn, is het goed.

Bij mannen wordt een verminderd verlangen ookwel ‘hypoactief-seksueelverlangenstoornis‘ genoemd en bij vrouwen een ‘seksuele-interessestoornis’ of ‘opwindingsstoornis‘. Mensen met een verminderd verlangen  hebben minder zin in seks dan voorheen of hebben soms helemaal geen zin meer in seks. Dit kan relatieproblemen tot gevolg hebben, maar relatieproblemen kunnen ook de oorzaak van deze klacht zijn. Ook druk zijn met andere dingen (kinderen, een nieuwe baan, een ziek familielid, e.d.), het seksleven niet meer opwindend vinden, medicijngebruik of een lichamelijke ziekte kunnen tot een verminderd verlangen tot gevolg hebben.

Wanneer de zin in seks juist sterk toegenomen is en u het gevoel heeft de controle daarover kwijt te zijn, kan er sprake zijn van een seksverslaving. Dit wordt ook wel ‘hyperseksualiteit‘ genoemd. Hoewel de term seksverslaving vaak wordt gebruikt, is het geen officiële diagnose. Wanneer psychologen toch een diagnose willen stellen, zullen zij doorgaans voor ‘andere gespecificeerde psychische stoornis’ kiezen.

Bij een seksverslaving geeft het seksuele gedrag op de korte termijn vaak nog wel enige bevrediging, maar leidt dit op de lange termijn tot overwegend negatieve consequenties. Hierbij kan gedacht worden aan relatieproblemen, problemen op het werk, risico’s voor uw gezondheid of problemen met justitie. Ook nemen eigenwaarde en zelfvertrouwen in de loop van de tijd sterk af. Een behandelmethode die vaak wordt toegepast bij seksverslaving wordt ‘Vat van zelfwaardering’ genoemd, ontwikkeld door G.J. van Zessen.

Problemen rond seksuele oriëntatie

Seksuele oriëntatie heeft betrekking op de seksuele voorkeur die iemand heeft. Hierbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen heteroseksualiteit, homoseksualiteit en biseksualiteit. We spreken hierbij niet van een stoornis, maar mensen kunnen er wel last van hebben. Soms hebben mensen moeite om hun seksuele oriëntatie te accepteren of heeft hun omgeving daar moeite mee. Begeleiding bij Move for Motion kan erop gericht zijn u te helpen om een beter beeld te krijgen van uw seksuele oriëntatie en hoe u uw (seksuele) leven wilt vormgeven. Ook kan er gewerkt worden aan acceptatie van uw gevoelens of aan het beter om kunnen gaan met een gebrek aan acceptatie uit uw omgeving.

Bij aseksualiteit is er geen seksuele oriëntatie, dus geen seksuele aantrekking of lust naar anderen toe. Ook hierbij kunnen acceptatieproblemen een rol spelen. Bovendien hebben mensen die zichzelf als aseksueel definiëren vaak wel behoefte aan een relatie, alleen niet aan seks met een ander, wat tot relatieproblemen kan leiden.

Meer informatie over aseksualiteit is te vinden via AVEN, Aseksueel Voorlichtings- en Educatie Netwerk.

Genderdysforie

Wanneer er sprake is van genderdysforie, ook wel ‘genderidentiteitsstoornis‘ genoemd, ervaart u een gevoel van onbehagen over uw biologische geslacht. Soms is dit onbehaaglijke gevoel heel sterk en gaat het samen met de wens om het lichaam aan het gewenste geslacht aan te passen. Wanneer dit het geval is, spreken we van transseksualiteit. Het aanpassen van het lichaam aan het gewenste geslacht kan bijvoorbeeld door een hormoonbehandeling en/of een geslachtsveranderende operatie. Hiervoor kunt u zich in Nederland op twee plekken aanmelden, bij het Kennis en Zorgcentrum voor genderdysforie VUmc in Amsterdam en het Groninger Genderteam UMCG. U moet dan eerst een uitgebreid diagnostisch traject doorlopen.

Via de website van het Kennis en Zorgcentrum voor Genderdysforie van het VUmc in Amsterdam, vindt u meer informatie over genderdysforie en wat er mogelijk is op het gebied van hormoonbehandeling en geslachtsveranderende operaties. Ook zijn via hun website verschillende cliëntenfolders te downloaden over deze onderwerpen.

Veel mensen met genderdysforie weten nog niet of zij uiting willen geven aan hun gevoel van onbehagen of hoe zij dat zouden willen doen. Bovendien hebben mensen met genderdysforie vaak moeite om hun gevoelens te accepteren of heeft hun omgeving daar moeite mee. Om deze redenen wordt er dan begeleiding gezocht bij een therapeut. Begeleiding bij Move for Motion kan erop gericht zijn u te helpen om meer inzicht te krijgen in wat u voelt en wilt. Bovendien kan uw therapeut u helpen om uw gevoelens te accepteren of om beter om te gaan met gebrek aan acceptatie uit uw omgeving.

Via de patiëntenorganisatie Transvisie kunt u in contact komen met andere mensen met genderdysforie (lotgenotencontact). Transvisie Zorg biedt begeleiding aan mensen met genderdysforie en aan hun kinderen. Op de website van zowel Transvisie, als Transvisie Zorg is informatie te vinden en kunt u folders downloaden.

Seksuele problematiek door een lichamelijke oorzaak

Zoals hierboven al een aantal keer genoemd is, kan een lichamelijke klacht of ziekte de oorzaak zijn van seksuele problematiek. Soms kan de lichamelijke klacht of ziekte behandeld worden, waardoor de seksuele problematiek afneemt of verdwijnt. Indien dat het geval is, wordt natuurlijk aangeraden om eerst de lichamelijke klacht of ziekte te behandelen. Echter, wanneer de lichamelijk problemen moeilijk of niet te behandelen zijn kan een seksuologische behandeling u helpen om hier beter mee om te gaan en uw seksuele leven opnieuw vorm te geven ondanks uw lichamelijke beperkingen.

Enkele lichamelijke klachten of ziekten die seksuele problematiek als gevolg kunnen hebben, zijn:

SOA’s, huidziekten zoals Lichen Sclerosus, de ziekte van Peyronie (kromstand van de penis), incontinentieklachten, verzakking van de baarmoeder, lichamelijke klachten na zwangerschap of bevalling, darmklachten zoals de ziekte van Crohn, suikerziekte, hart- en vaatziekten, reumatische aandoeningen en artrose, rugklachten, zenuwbeschadigingen, hersenziekten of hersenbeschadigingen, spierziekten, chromosomale afwijkingen zoals bij het syndroom van Turner of het syndroom van Klinefelter, e.d.